Poezija

Latinica
Fotografije: 
AddThis: 
Biografija: 

Blagoje (Cime) Brančić (Bačko Petrovo Selo, 10. marta 1860 — Novi Sad, 7. jul 1915), pesnik i prevodilac. U Bačkom Petrovom Selu je završio osnovnu školu i nastavio školovanje u Novom Sadu, upisavši se u gimnaziju. U vremenu između 1873. i 1881. godine Blagoje je završio gimnaziju, pa je odlučio da studira filosofiju u Beču, gde je proveo 1881/82. godinu. Tokom 1882. otišao je u Koložvar (Rumunija), gde je nastavio studije, a već sledeće godine je u Pragu. Iste godine je i u Budimpešti. Tu je diplomirao 1885. godine latinski i književnost.

Odmah počinje da radi kao suplent u Srpskoj Gimnaziji u Novom Sadu do 1895. godine, kada postaje profesor u istoj gimnaziji. Te 1895. godine se oženio Danicom Dimitrijević iz Novog Sada. Poznavao je dobro latinski i grčki, a govorio mađarski nemački i češki. Međutim, relativno je malo radio jer je već sa 48 godina penzionisan (1908. godine) zbog bolesti. Sahranjen je na Uspenskom groblju u Novom Sadu.

Blagoje Brančić je vrlo rano počeo da se bavi poezijom. Već sa 16 godina objavljuje u „Javoru“ prve pesme, sonet „Pri polasku“.

Pored svojih originalnih pesama, Blagoje se bavio i prevođenjem sa mađarskog i nemačkog. Tako je sa mađarskog prevodio: Petefija, Aranija, Verešmartija, Đulaia i druge, a sa nemačkog: Getea, Šilera, Hajnea, Ajendorfa, Liftvera, Mozentala i dr. Svoja dela štampao je u „Javoru“ od 1876. pa sve do 1910. godine.

Osim u „Javoru“ objavljivao je i u sledećim listovima: „Stražilovu“, „Letopisu Matice srpske“, „Brankovom kolu“, „Ženskom svetu“, „Srpskim ilustrovanim novinama“, „Srpčetu“, „Građaninu“, „Cetunjskom vjesniku“, „Glasu Crnogorca“, „Malom žurnalu“, „Golubu“, „Spomeniku“, „Srpstvu“, „Spopenici“ o stogodišnjici srpske pravoslavne gimnazije u Novom Sadu 1910. godine i „Dobrotvoru“, iste 1910. godine.

Srpske narodne pesme i rasprave o Šandoru Petefiju i Verešmartiju na mađarskom jeziku objavio je u „Letopisu Matice srpske“ (192 1897, 202 1900, 211 1902. godine).

Blagoje Brančić je umro u Novom Sadu 7. jula 1915. godine.

Izvor: 
Kategorija: 
Lične informacije: 
Blagoje (Cime) Brančić (Bačko Petrovo Selo, 10. marta 1860 — Novi Sad, 7. jul 1915), pesnik i prevodilac.
Datum rođenja: 
Saturday, March 10, 1860
Mesto rođenja i lokacija: 
Bačko Petrovo Selo
Serbia
45° 42' 20.1168" N, 20° 4' 39.054" E
Datum smrti: 
Wednesday, July 7, 1915
Mesto smrti i lokacija: 
Novi Sad
Serbia
45° 14' 58.794" N, 19° 50' 12.642" E
Pol: 
Мушки
Делокруг рада: 
Bitne lokacije: 
Serbia
45° 14' 58.794" N, 19° 50' 12.642" E
Godina rođenja: 
1860
Država rođenja: 
Srbija
Latinica
Fotografije: 
AddThis: 
Biografija: 

Osnovnu školu je učio u Temerinu, gimnaziju u Novom Sadu i Segedinu, a prava i filozofiju u Pešti. Po završenim studijama postaje administrator mitropolijske kancelarije u Karlovcima, nastavnik bogoslovije i, pošto se zakaluđerio, arhimandrit manastira Šišatovca. Od 1828. do smrti bio je vladika Karlovačkoga vladičanstva sa sedištem u Plaškom. U Vojnoj krajini su postojale škole na nemačkom, a on je otvorio prve škole na srpskom jeziku u Plaškom, Škarama, Zrmanji i Mutiliću. Umro je kao vladika u Plaškom. Mušicki je bio jedan od najobrazovanijih pisaca svoga vremena. Pored grčkog i latinskog, on zna nekoliko evropskih jezika i poznaje skoro sve veće pesnike antičkog i novog doba. Njegovi omiljeni pesnici su: Fridrih Gotlib Klopštok, čuveni nemački pesnik, pisac „Mesijade“, David „psalmopjevac“ i naročito Horacije, čiju je poetiku (Ars poetica) znao naizust. On od Horacija uzima metričke oblike, hvalbenu i svečanu rečitost i prvi među Srbima počinje da stvara umetničku poeziju u duhu i ruhu psevdoklasične poezije evropske. On sam kaže da podražava „Flaku“ i smatra kao veliki uspeh što može na srpskom jeziku pevati po latinskim metričkim obrascima.

On je napisao četiri knjige lirskih pesama rodoljubivog, moralnog i didaktičkog sadržaja. To je učeno stihotvorenije vrlo učenog i dobronamernog rodoljuba i crkvenog čoveka, stihotvorstvo lišeno pravog pesničkog zanosa i lepote. On peva o karakteru, narodoljublju, blagonaraviju i dobrodjetelji i daje moralne pouke mladom naraštaju. Njegove programske pesme „Glas narodoljupca“ i „Glas harfe šišatovačke“ bile su čuvene u svoje doba i školska omladina ih je znala naizust. Ta je njegova poezija cenjena u svoje vreme zbog snažnog i iskrenog rodoljublja i predstavlja zanimljiv pokušaj umetničke versifikacije po ugledu na latinske metričke oblike i ujedno kao karakterističan obrazac hladne i ukočene „objektivne lirike“. Održavao je prijateljsku vezu sa Mihailom Vitkovićem, srpskim pesnikom iz Pešte kome je Mušicki posvetio i odu.
Vrlo učen i obrazovan književnik, Mušicki pokušava da arhaični staroslovenski jezik, koji nije imao književne tradicije, prilagodi psevdoklasičnoj disciplini forme, u vreme kada se ta disciplina preživela kao i sam jezik. On je pokušao da nezavisno od narodne pesme stvori nove ritmičke oblike i dao je nekoliko virtuoznih obrazaca, ali je njegov pokušaj propao zbog odsustva talenta i zbog arhaičnog jezika. Živeći u doba Vukove reforme jezika i pravopisa, Mušicki se bavio i pitanjem jezika. On je za slovo j i unosi u srpsku azbuku slovo đ, izjašnjava se za narodni jezik, ali kao crkveni čovek on je i za ruskoslovenski:
Vikicitati „Slovenski, serbski jezik — dva su puta, K jednoj celi vode nas.“ On nalazi da ruskoslovenski jezik treba da ostane jezik crkve i nauke, a narodni za narod i popularnu književnost.

 

 

Izvor: 
Kategorija: 
Lične informacije: 
Srpski vladika i pesnik. Rođen je u Temerinu 27.januara 1777. a umro je u Karlovcu, 15. marta 1837. godine.
Datum rođenja: 
Monday, January 27, 1777
Mesto rođenja i lokacija: 
Temerin
Serbia
45° 25' 0.0012" N, 19° 52' 59.9988" E
Datum smrti: 
Wednesday, March 15, 1837
Mesto smrti i lokacija: 
Karlovac
Croatia
45° 29' 34.4292" N, 15° 33' 18.9648" E
Pol: 
Мушки
Godina rođenja: 
1777
Država rođenja: 
Srbija
Latinica
Fotografije: 
AddThis: 
Biografija: 

Rođen je u Mostaru, od oca Riste i majke Mare, gde je proveo većinu života. Otac mu je umro u ranom detinjstvu, pa je živeo u porodici strica Miha zvanog „Adža“. Imao je dva brata, Jeftana i Jakova, i jednu sestru Persu, dok mu je druga sestra, Zorica, umrla još kao beba. Pošto je živeo u trgovačkoj porodici, ukućani nisu imali dovoljno razumevanja za njegov talenat. Završio je trgovačku školu u Trstu i Ljubljani, potom se vratio u Mostar.

Iz Trsta se vratio u Mostar 1883. godine i tu zatekao „neobično mrtvilo“, koje je bilo posledica „nedavnog ugušenog hercegovačkog ustanka protiv Austrije“, kako piše o njemu Vladimir Ćorović. Bio je „prvo vreme prilično povučen“, vodio knjige u očevoj trgovini i čitao „listove i knjige do kojih je mogao u Mostaru doći“. Nekoliko godina kasnije započeo je svoj književni i društveni rad.
Najveća dela stvarao je krajem 19. i početkom 20. veka. Uzori su mu bili srpski pisci Vojislav Ilić i Jovan Jovanović Zmaj, a od stranih je najviše poštovao Hajnriha Hajnea. U njegovim pesmama ima emocionalnog bola, rodoljublja, ljubavne čežnje i prkosa za nacionalno i socijalno ugrožen srpski narod.
1887. postao je saradnik „Goluba“, zatim „Bosanske vile“, „Nove Zete“, „Javora“, „Otadžbine.“ Bio je 1888. osnivač i predsednik Srpskog pevačkog društva „Gusle“, koje uzima za program negovanje pesme i razvijanje nacionalne svesti. Zatim je izabran za prvog potpredsednika mostarskog pododbora „Prosvete“. Godine 1896. kada je pokrenuta „Zora“ bio je jedan od njenih prvih urednika.
1902. otišao je u Ženevu, ali je tamo jedva „izdržao tri nedelje; u naivnoj pesmi „Ja ne mogu ovde“ on je prostosrdačno zavapio kako ne može da podnese tuđinu“. 1907. Mostar ga je izabrao „kao jednog od svoja četiri predstavnika“ za prvu skupštinu Narodne organizacije. 1908. je „počeo da ozbiljno poboljevati, najpre od kamena u bubrezima, a posle, iza Svetskog rata, od toboparalize.“ „Za vreme aneksione krize bio je, sa Svetozarom Ćorovićem i Nikolom Kašikovićem, prebegao u Italiju i stavio se na raspoloženje srpskoj vladi, kao što će to ponoviti i 1912. godine, na početku Balkanskog rata“
Kupio je 1910. vilu u Borcima kod Konjica, gde je živeo 1913. godine kada su ga austrougarske vlasti proterale iz Mostara.
Spomenik Aleksi Šantiću u Mostaru
U toku Prvog svetskog rata zatvoren je kao talac i „u dva puta ponavljanoj parnici“ optuživan zbog svojih pesama. Po završetku rata izabran je u Mostaru za člana Srpskog odbora.
Za vreme njegovog života književna kritika je istakla dva „osnovna i jaka“ osećanja u njegovoj poeziji. Prvo osećanje je „žarka ljubav prema svome narodu“. Od početka to osećanje javlja se, uglavnom, u tri vida: kao ponos junačkom prošloću, kao protest protiv mučne sadašnjosti i kao vera u bolju budućnost do koje će se doći kroz borbu i pobedu koja će predstavljati vaskrsnulu prošlost.

Protest protiv mučne sadašnjosti, kao jedan od vidova u kojima se izražava rodoljubivo osećanje, nalazi se često u Šantićevim pesmama. Jedna od njih je ukazivanje na tešku narodnu bedu prouzrokovanu neprijateljskim pljačkanjem - kao, na primer, u pesmi „O, klasje moje“ iz 1910. godine:
Drugi iskaz protesta je optuživanje „obeščašćenog i kukavnog doba“. To optuživanje odmereno je prema junačkoj prošlosti i prema zahtevima budućnosti koja je takođe određena junačkom prošlošću. U tom duhu je, na primer, pesma iz 1908. godine koja počinje stihom „Obeščašćeno i kukavno doba“.
Tokom života je objavio veliki broj pesama, a od dela se izdvajaju: „Hasanaginica“, „Na starim ognjištima“, „Anđelija“, „Nemanja“ i „Pod maglom“. Najpoznatije njegove pesme su: „Emina“ (1903), „Ne vjeruj“ (1905), „Ostajte ovdje“ (1896), „Pretprazničko veče“ (1910), „Što te nema?“ (1897), „Veče na školju“ (1904), „O klasje moje“ (1910), „Moja otadžbina“ (1908).
Izabran je za dopisnog člana Srpske kraljevske akademije 3. februara 1914.
Umro je od tuberkoloze u Mostaru 2. februara 1924.

Izvor: 
Kategorija: 
Lične informacije: 
Srpski pesnik i akademik. Rođen u Mostaru 27.05.1868. gde i umro 02.02.1924.
Datum rođenja: 
Wednesday, May 27, 1868
Mesto rođenja i lokacija: 
Mostar
Bosnia and Herzegovina
43° 20' 32.1828" N, 17° 48' 45.9144" E
Datum smrti: 
Saturday, February 2, 1924
Mesto smrti i lokacija: 
Mostar
Bosnia and Herzegovina
43° 20' 24.8208" N, 17° 49' 31.1412" E
Pol: 
Мушки
Godina rođenja: 
1868
Država rođenja: 
Bosna i Hercegovina
Latinica
Fotografije: 
AddThis: 
Biografija: 

Posle završene gimnazije u Sremskim Karlovcima i Segedinu, studije je nastavio u Pešti, gde je doktorirao na filozofiji 1836. godine, a 1840. godine na pravu. Baveći se advokaturom, od 1842. godine do 1847. godine je uređivao "Letopis Matice srpske", koji je tada još izlazio u Pešti. Revolucionarne 1848. godine bio je inicijator i sazivač skupštine Srba u Pešti koja je imala zadatak da s obzirom na opšte političke prilike u Austriji, formuliše srpske zahteve. Iste godine, učestvovao je i na majskoj skupštini u Sremskim Karlovcima, na kojoj je ustanovljena Karlovačka patrijaršija i mitropolit Josif Rajačić. Kao političar umereno liberalnih shvatanja, istakao se istupanjima u zajedničkom Ugarskom saboru, gde je bio blizak idejama Svetozara Miletića. Za vreme boravka u Zagrebu, kao dramski pisac bio je postavljen za upravitelja Zemaljskog kazališta, gde je uspešno sarađivao sa pozorišnim reformatorom, piscem i glumcem Josipom Frojdenrajhom. O toj saradnji ostavio je dragocena svedočanstva u svojoj "Autobiografija", koju je izdala Matica srpska u Novom Sadu. Književno stvaralaštvo započeo je lirskim pesništvo romantične inspiracije, a više uspeha je pokazao u dramama sa nacionalno-istorijskom tematikom kakve su „Herceg-Vladislav“, „Nemanja“, „Miloš Obilić“ i „Zvonimir“. One su mu donele popularnost kakvu je kod Srba imao još jedino Sterija Popović. Subotić je posebnu pažnju obraćao na čistotu scenskog govora. Govoreći o jeziku kojim se govorilo na bini u Zagrebu i Novom Sadu, on u "Autobiografiji" kaže: „Ne može se potpuno uživati ni tamo ni ovde, ali se daje gledati i ono što daju na zagrebačkoj pozornici i ono što se predstavlja od Novosadskog narodnog društva ".U Novi Sad je prešao 1868. godine, gde se bavio advokaturom. Tu je bio biran za predsednika Matice srpske i pročelnika „Društva za Srpsko narodno pozorište“. Svojim delovanjem je uspešno povezivao srpske i hrvatske kulturne i političke centre kao što su Novi Sad, Zagreb, Osijek i Beograd, gde je, takođe, boravio neko vreme. Sin Jovana Subotića je dr Vojislav Subotić, vodeći srpski hirurg s kraja 19. - početka 20. veka i jedan od osnivača Medicinskog fakulteta u Beogradu. U Muzeju grada Beograda nalazi se legat Jovana Subotića, koji je muzeju darovao njegov unuk, Ivan V. Subotić. Smatra se najvećim poligrafom među piscima svog doba. Pisao je lirske pesme, klasicističke ode i elegije, herojske pesme, romantične epove, sentimentalne pripovetke, kritike, radove iz teorije i istorije književnosti, članke razne sadržine, ogledao se u romanu, napisao opsežnu autobiografiju, sastavljao, uz to, članke antologije, školske udžbenike, dva puta bio urednik Srpskog letopisa. Od 1861. godine do kraja života učestvuje u političkom životu Ugarske, naročito Hrvatske i Vojvodine. Šezdesetih godina, u doba cvetanja romantične drame, on je jedan od njenih najplodnijih predstavnika. Pesme su mu pod jakim uticajem narodne poezije. Godine 1838. štampao je spev „Potopljena Pešta“. Pesnička slava mu je opala odmah posle pojave Branka Radičevića. Kao dramski pisac uzimao je predmete iz novije srpske i hrvatske istorije, ali ni drame mu se nisu mogle održati pored dela Jovana Sterije Popovića i Laze Kostića. U svoje vreme slavljen je njegov romantični ep „Kralj Dečanski“ (1846). Pred kraj života, u doba dominacije proze, napisao je roman „Kaluđer“ (1881).

Izvor: 
Predmetna odrednica: 

Skupština Srba u Pešti.

„Herceg-Vladislav“, „Nemanja“, „Miloš Obilić“ i „Zvonimir“.

Romantični ep „Kralj Dečanski“ (1846).

Roman „Kaluđer“ (1881).

Kategorija: 
Lične informacije: 
Jovan Subotić, advokat i srpski pesnik. Rođen u Dobrincima, 30. januar/11. februar 1817. a umro u Zemunu, 16./28. januar 1886.
Datum rođenja: 
Thursday, January 30, 1817
Mesto rođenja i lokacija: 
Dobrinci
Serbia
44° 56' 45.8376" N, 19° 56' 14.7804" E
Datum smrti: 
Saturday, January 16, 1886
Mesto smrti i lokacija: 
Zemun
Serbia
44° 50' 54.024" N, 20° 24' 13.2156" E
Pol: 
Мушки
Godina rođenja: 
1817
Država rođenja: 
Srbija
Latinica
Fotografije: 
AddThis: 
Date: 

(nije tačno definisan datum rođenja)

Biografija: 

Dušan Popov je rođen u Mokrinu, školovao se u Novom Sadu, a doktorirao na Filozofskom fakultetu u Beogradu. Novinarstvom je počeo da se bavi 1945. godine u listovima „Slobodna Vojvodina“ (današnji „Dnevnik“) i „Glas omladine“. U listu „Dnevnik“ prešao je put od mlađeg saradnika do zamenika glavnog urednika. Kao mlad novinar postavljen je za glavnog urednika kulturne institucije Tribina mladih. Godine 1972. bio je prvi glavni urednik tek osnovane Televizije Novi Sad. Dugo godina bio je član upravnog i izvršnog odbora Matice srpske, a u tri mandata i njen sekretar. U Sterijinom pozorju je bio prvi generalni sekretar. Najviše gradsko priznanje, Februarska nagrada Novog Sada, Popovu je pripala jer je svoj životni i radni vek posvetio izučavanju istorijske građe i novosadske kulture. Autor je „Enciklopedije Novog Sada“, dela koje se sastoji od 30 tomova, a članovi resorne gradske komisije su obrazložili da je Novi Sad, zahvaljujući Popovu, jedan od retkih gradova koji imaju svoju enciklopediju.

 

Izvor: 

BBNS

 

 

Kategorija: 
Lične informacije: 
Rođen u Mokrinu, umro u Novom Sadu 03.07.2014. god.
Mesto rođenja i lokacija: 
Mokrin
Szerbia
45° 56' 4.9992" N, 20° 24' 15.9984" E
Datum smrti: 
Thursday, July 3, 2014
Mesto smrti i lokacija: 
Novi Sad
Szerbia
45° 15' 0" N, 19° 51' 0" E
Pol: 
Мушки
Institucija: 
Država rođenja: 
Srbija
Latinica
Fotografije: 
AddThis: 
Biografija: 

Otac ga upisuje u trgovačku školu iz koje beži tri puta i na kraju upisuje nižu gimnaziju u Segedinu. Posle završene osnovne škole u Srpskoj Crnji i niže gimnazije u Segedinu (danas Mađarska), odlazi u Temišvar (danas Rumunija) da uči slikanje. Uoči revolucionarne 1848. godine bio je student umetničke akademije u Pešti, ali je zbog revolucionarnih događaja morao da je napusti. Vrativši se u rodni kraj produžio je da uči slikarstvo u Bečkereku kod Konstantina Danila čuvenog slikara tog doba, tražeći sopstveni umetnički izraz i produbljujući svoja znanja, između ostalog i nemačkog jezika.

U revoluciji od 1848—1849. iako šesnaestogodišnjak, učestvuje kao dobrovoljac. Kada se revolucija završila porazom, napisao je: „Ah, zašta ginusmo i stradasmo – a šta dobismo!” Ubrzo ga neimaština primorava da prihvati razne poslove. Tih godina često menja mesta boravka, odlazi u Beograd, ali se vrlo brzo upućuje u Beč da nastavi studije slikarstva. U Beču se kreće u umetničkim krugovima sa Brankom Radičevićem i Đurom Daničićem. Njegovi poetski prvenci ugledali su svetlost dana u Serbskom letopisu 1853. godine. Besparica ga primorava da se vrati kući, ali ubrzo zatim odlazi na Akademiju finih umetnosti u Minhen.

Krajem 1855. nastanio se u Kikindi i živeo od slikarstva. Piše i pesme i štampa ih u Sedmici pod pseudonimom Teorin. U Novi Sad prelazi 1856. godine, podstaknut povratkom prijatelja sa kojima je drugovao u Beču koji se okupljaju oko novosadskih listova Sedmica i Dnevnik. Po povratku sa slikarskih studija, živi u Banatu do 1856.

Od 1857. prelazi u Srbiju, gde ostaje sve do smrti. U Srbiji radi kao seoski učitelj (u Podgorcu, Sumrakovcu, Sabanti, Rači kod Kragujevca i Požarevcu, u kome se i oženio) i kao gimnazijski učitelj crtanja (u Kragujevcu, Beogradu i Jagodini). U to vreme boravi i u manastiru Vraćevšnica, gde crta nekoliko istorijskih portreta, koje poklanja manastiru.
Đura Jakšić je bio svestran umetnik i rodoljub: pesnik, pripovedač, dramski pisac i slikar. Ali i boem. Stvaralački i stradalački život tog obrazovanog i temperamentnog čoveka često se odvijao u boemskom ambijentu skadarlijskih kafana Tri šešira i Dva jelena. Boemska atmosfera bila je njegovo prirodno okruženje u kome je dobijao stvaralačku inspiraciju, izazivao divljenje i aplauze veselih gostiju i boemskih družbenika, ali i bes vlasti čijoj se surovosti i lakomosti rugao, originalno i starično.

Stalno je živeo u oskudici, i teško je izdržavao svoju brojnu porodicu. Pritisnut porodičnim obavezama i dugovima, sklon boemiji, bolestan, Đura Jakšić se potucao kroz život. Razočaran u ljude i život, nalazio je utehu u umetničkom stvaranju, pesničkom i slikarskom. Bio je nežan, iskren drug i bolećiv otac, ali u mračnim raspoloženjima razdražljiv i jedak. Njegova bolna i plahovita lirika veran je izraz njegove intimne ličnosti, tragične i boemske.

Oboleo od tuberkuloze, u dugovima, gonjen je i otpuštan (1871) iz državne službe. Uz pomoć Stojana Novakovića dobija posao u Državnoj štampariji 1872. godine.

Smrt ga je zatekla na položaju korektora Državne štamparije u Beogradu 16. novembra 1878. godine (po julijanskom kalendaru). Sahranjen je na Novom groblju u Beogradu.

 

Izvor: 
Kategorija: 
Lične informacije: 
Đura Jakšić je bio svestran umetnik i rodoljub: pesnik, pripovedač, dramski pisac i slikar. Rođen je 8. avgusta (27. jula po julijanskom kalendaru) 1832. godine u Srpskoj Crnji, u Banatu, u svešteničkoj porodici. Umro je u Beogradu 16. novembra 1878. godine (po julijanskom kalendaru).
Datum rođenja: 
Wednesday, August 8, 1832
Mesto rođenja i lokacija: 
Srpska Crnja
Serbia
45° 43' 6.204" N, 20° 40' 35.3928" E
Datum smrti: 
Saturday, November 16, 1878
Mesto smrti i lokacija: 
Beograd
Serbia
44° 48' 48.2688" N, 20° 27' 14.49" E
Pol: 
Мушки
Epoha: 
Godina rođenja: 
1832
Država rođenja: 
Srbija
Latinica
Fotografije: 
AddThis: 
Date: 

 

Biografija: 

Kratko vreme, odmah posle rata, radio je u redakciji izdavačkog preduzeća „Prosveta“. Kao gimnazijski profesor predavao je 13 godina a onda je posle dva poltička hapšenja biva bez osude penzionisan.Rođen u Ćupriji, školovan u Francuskoj - Grenoblu i Nici, Filozofski fakultet započeo u Parizu, završio u Beogradu. Kao mladić, preživeo, povlačenje preko Albanije! Bio saradnik u avangardnim časopisima „Zenit“ i „Putevi“. Bio potpisnik manifesta i i jedan od pokretača i urednika almanaha „Nemoguće-Leinpossible". Tu je objavio fotokolaž Mutan lov u bistroj vodi. Sa Oskarom Davičom i Đorđem Kostićem napisao knjigu „Položaj nadrealizma u društvenom procesu“. Sarađivao sa Aleksandrom Vučom - fotomontaže i roman Gluvo doba. Nakon nadrealističkog eksperimenta, Matić je svoj poetski izraz pronašao u misaonoj i intelektualnoj poeziji. Njegovi eseji odlikuju se preciznošću izraza, širokom erudicijom i stilskom jasnoćom. Početkom rata je uhapšen i neko vreme proveo u Banjičkom logoru. Prvu samostalnu knjigu, zbirku eseja „Jedan vid francuske književnosti“ (1952), objavio je tek u pedesetčetvrtoj godini života. Prvu pesničku knjigu, "Bagdala" (1954), u pedesetšestoj. Kasnije, sve do smrti , bio je plodan u obe oblasti, i u poeziji i u esejistici. Kao nadrealista, prošao je kroz sve faze, od nadrealističke preko socijalno-aktivističke do neomodernističke. U prvoj fazi obeležja njegove poezije su: antitradicionalizam, destrukcija pesničke forme, eksperimentalizam. Razračunavao se ne samo s određenim vidovima tradicije nego s poezijom kao takvom, s pesmom, s pesničkim jezikom. Tako su nastale njegove najpoznatije, „antipesme“ – Godišnja doba, Domaći zadatak, Zarni vlač i dr, u kojima se pesnik igra jezikom i smislom, pravi duhovite obrte i verbalne dosetke, izobličava reči.
Za dopisnog člana Srpske akademije nauka i umetnosti (SANU) izabran je 16. decembra 1965, a za redovnog člana 28. maja 1970.
Spomen ploča, biblioteka, „Matićevi dani" U Ulici Vojvode Dobrnjca, u Beogradu, je otkrivena spomen-ploča na zgradi, gde je dugo živeo. Obeležje je postavljeno u sklopu velike akcije “Vratimo dug piscima” koju vode Ministarstvo kulture i “Večernje novosti”. “Zavojitim stepeništem koje vodi do drugog sprata zgrade u Vojvode Dobrnjca 26, gde je stolovao, sanjao, pisao i razgovarao Dušan Matić, znameniti srpski i evropski pesnik, romansijer, esejista, prevodilac, na prstima su se uspinjali, gotovo ritualno, mladi pesnici, glumci, putnici namernici, boemi i mondeni... Dolazili su u ovu jedinstvenu pričaonicu sa uzbuđenjem iščekujući taj neopisivi razgovorni dril jer - ovde se učilo razgovoru...” Rekao je dr Draško Ređep, prilikom otkrivanja spomen-ploče na ulazu zgrade u kojoj je Matić proveo 39 godina, od 1941. do smrti 1980. godine. U njegovom rodnom gradu.  U Ćupriji se godinama održavaju “Matićevi dani”, i u okviru ove tradicionalne manifestacije od 8. do 15. septembra odvijaju mnogobrojna zanimljiva kulturna dešavanja, okrugli stolovi, pozorišne predstave, izložbe slika...  U Ćuprijskom muzeju postoji soba Dušana Matića prepuna ličnih predmeta velikog pesnika.

Izvor: 
Predmetna odrednica: 

U njegovom rodnom gradu. Pesnik, mislilac, prevodilac, romansijer, esejista i prozaista, jedan od pokretača nadrealizma u srpskoj književnosti.U Ćuprijskom muzeju postoji soba Dušana Matića prepuna ličnih predmeta velikog pesnika.

Kategorija: 
Lične informacije: 
Pesnik, mislilac, prevodilac, romansijer, esejista i prozaista, jedan od pokretača nadrealizma u srpskoj književnosti. (Ćuprija, 31. avgust 1898 — Beograd, 12. septembar 1980)
Datum rođenja: 
Wednesday, August 31, 1898
Mesto rođenja i lokacija: 
Ćuprija
Serbia
43° 55' 59.9988" N, 21° 22' 0.0012" E
Datum smrti: 
Friday, September 12, 1980
Mesto smrti i lokacija: 
Beograd
Serbia
44° 49' 0.0012" N, 20° 28' 0.0012" E
Pol: 
Мушки
Epoha: 
Institucija: 
Godina rođenja: 
1898
Država rođenja: 
Srbija
Latinica
Fotografije: 
AddThis: 
Biografija: 

Srpski romantičarski pesnik. Radičević je uz Đuru Daničića bio najodaniji sledbenik Vukove reforme pravopisa srpskog jezika i uvođenja narodnog jezika u književnost. Napisao je svega pedeset četiri lirske i sedam epskih pesama, dva odlomka epskih pesama, dvadeset osam pisama i jedan odgovor na kritiku. Branko Radičević je pored Jovana Jovanovića Zmaja i Laze Kostića bio najznačajniji pesnik srpskog romantizma.
Radičević je rođen u Slavonskom Brodu 28. marta 1824. u porodici Todora i Ruže Radičević, kćerke bogatog vukovarskog trgovca Janka Mihajlovića. Pošto je rođen dan uoči svetog Aleksija, po njemu je i dobio ime kada je kršten sutradan. Pred objavljivanje svoje prve knjige, svoje ime će promeniti u Branko. Brankov otac Todor je bio činovnik, ali se takođe bavio i književnošću i preveo je sa nemačkog jezika Šilerovog „Viljema Tela“. Branko je imao brata Stevana i sestru Amaliju, koja je umrla u drugoj godini života.
Njegova porodica se 1830. preselila u Zemun, gde je Branko završio pet razreda srpske (1830—1832) i nemačke (1832—1835) osnovne škole. U gimnaziju u Sremskim Karlovcima se upisao 1836. Sremski Karlovci i obližnje Stražilovo su imali velik uticaj na Brankova kasnija dela, od kojih su najpoznatija „Đački rastanak“, u kojoj izražava svoju želju da tu bude i sahranjen. Nakon završenih šest razreda u Sremskim Karlovcima, sedmi i osmi razred je završio u Temišvaru, gde mu je otac bio premešten 1841. godine. U Temišvaru mu je preminuo brat Stevan.
Godine 1843. je upisao studije prava u Beču, ali nakon tri godine studija odustaje od fakulteta. Staro prijateljstvo prodice Radičević sa Vukom Karadžićem bila je Branku najbolja preporuka za stupanje u krug Vukovih saradnika i prijatelja. Kada mu je preminuo brat Stevan, Branko se zbratimio sa drugim mladim Vukovim sledbenikom Đurom Daničićem.
Branko Radičević je bio sledbenik ideja Vuka Karadžića. Svoju zbirku pod nazivom „Pesme“ napisao je na narodnom jeziku. Branko Radičević je pisao ljubavne i rodoljubive pesme. Kada se razboleo, počeo je da piše tužne pesme (elegija).
Prve stihove Branko je napisao još dok je pohađao Karlovačku gimnaziju, a odušljevljen Vukovim reformama se intezivnije počeo baviti književnim radom. Prvu knjigu pesama je objavio u Beču 1847. godine, na čistom narodnom jeziku u duhu modernog evropskog romantičarskog pesništva. Iste godine su objavljeni i Vukov prevod Novog zaveta, Daničićev „Rat za srpski jezik i pravopis“ i Njegošev „Gorski vijenac“, tako da se ta godina smatra godinom nezvanične Vukove pobede. Zbog revolucije koja je zahvatila Habzburšku monarhiju, Radičević je napustio Beč i živeo je po raznim mestima u Sremu. Slava koju su mu donele prve pesme bila je velika i u Kneževini Srbiji, u koju je nekoliko puta dolazio. U strahu da njegovo prisustvo ne izazove nemire među velikoškolskom omladinom, vlasti su ga proterale iz Beograda. U to vreme je počeo da oboljeva od tuberkuloze. Vrativši se u Beč 1849. upisao je studije medicine, ali je nastavio da se bavi književnošću i godine 1851. je objavio još jednu zbirku pesama.
Radičević je preminuo u bečkoj bolnici na rukama Vukove žene Ane. Posthumno zbirku pesma je objavio njegov otac 1862. Srpska omladina je ispunila pesnikovu želju i godine 1883. prenela je njegove ostatke iz Beča u Stražilovo.

Izvor: 
Predmetna odrednica: 

Bio je srpski romantičarski pesnik. Radičević je uz Đuru Daničića bio najodaniji sledbenik Vukove reforme pravopisa srpskog jezika i uvođenja narodnog jezika u književnost. Napisao je svega pedeset četiri lirske i sedam epskih pesama, dva odlomka epskih pesama, dvadeset osam pisama i jedan odgovor na kritiku. Branko Radičević je pored Jovana Jovanovića Zmaja i Laze Kostića bio najznačajniji pesnik srpskog romantizma.

Kategorija: 
Lične informacije: 
Srpski književnik (18. mart 1824. Slavonski Brod, Hrvatska - 18. jun 1853. Beč, Austrija)
Datum rođenja: 
Thursday, March 18, 1824
Mesto rođenja i lokacija: 
Slavonski Brod
Croatia
45° 9' 47.3148" N, 18° 0' 41.7888" E
Datum smrti: 
Thursday, June 18, 1953
Mesto smrti i lokacija: 
Beč
Austria
48° 12' 29.4264" N, 16° 22' 25.7484" E
Pol: 
Мушки
Epoha: 
Godina rođenja: 
1824
Država rođenja: 
Hrvatska
Latinica
Fotografije: 
AddThis: 
Coverage: 

 

 

 

Biografija: 

Najveći liričar srpskog romantizma. Po zanimanju bio je lekar, a tokom celog svog života bavio se uređivanjem i izdavanjem književnih, političkih i dečjih časopisa. Najznačajnije Zmajeve zbirke pesama su „Đulići“ i „Đulići uveoci“, prva o sretnom porodičnom životu, a druga o bolu za najmilijima. Pored lirskih pesama, pisao je satirične i političke pesme, a prvi je pisac u srpskoj književnosti koji je pisao poeziju za decu. Sremska Kamenica je nekada nosila ime Zmajeva Kamenica, u čast Jovana Jovanovića Zmaja.
Posle završenih studija prava, Zmaj se 1860. vratio u Novi Sad i kao jedan od najbližih Miletićevih saradnika postao službenik u novosadskom magistratu. Tu se upoznao sa svojom budućom suprugom Ružom Ličanin. Ljubav i srećan porodičan život nadahnuli su Zmaja da napiše ciklus (zbirku) pesama Đulići (od turske reči Gül, što znači ruža).
Ipak, služba u magistratu nije mu odgovarala, pa ju je napustio i posvetio se književnom radu. Tada je pokrenuo književni časopis Javor i satirični list Komarac. Godine 1863. preselio se u Peštu, gde je radio u Matici srpskoj i kao nadzornik Tekelijanuma. Godine 1864. pokrenuo je satirični list Zmaj (igra rečima, pošto je 3. maj po julijanskom kalendaru bio dan održavanja Majske skupštine 1848), čiji će naziv postati sastavni deo njegovog imena.
Godine 1870. Zmaj je završio studije medicine, vratio se u Novi Sad, gde je započeo svoju lekarsku praksu. Ovde ga je ubrzo zadesila porodična tragedija: umrla su mu deca, a potom i žena. Iz ove porodične tragedije proizišao je niz elegičnih pesama objavljene pod zajedničkim nazivom Đulići uveoci.

 

Izvor: 
Predmetna odrednica: 

Najznačajnije Zmajeve zbirke pesama su „Đulići“ i „Đulići uveoci“, prva o sretnom porodičnom životu, a druga o bolu za najmilijima. Pored lirskih pesama, pisao je satirične i političke pesme, a prvi je pisac u srpskoj književnosti koji je pisao poeziju za decu. Sremska Kamenica je nekada nosila ime Zmajeva Kamenica, u čast Jovana Jovanovića Zmaja.

Kategorija: 
Nadimak: 
Zmaj
Lične informacije: 
Najveći liričar srpskog romantizma. Po zanimanju bio je lekar, a tokom celog svog života bavio se uređivanjem i izdavanjem književnih, političkih i dečjih časopisa. (Novi Sad, 24. novembar 1833 — Sremska Kamenica, 14. jun 1904)
Datum rođenja: 
Sunday, November 24, 1833
Mesto rođenja i lokacija: 
Novi Sad
Serbia
45° 15' 0" N, 19° 51' 0" E
Datum smrti: 
Tuesday, June 14, 1904
Mesto smrti i lokacija: 
Sremska Kamenica
Serbia
45° 13' 14.0016" N, 19° 50' 21.0012" E
Pol: 
Мушки
Epoha: 
Institucija: 
Bitne lokacije: 
Novi Sad
Serbia
45° 15' 0" N, 19° 51' 0" E
Godina rođenja: 
1833
Država rođenja: 
Srbija
Latinica
Fotografije: 
AddThis: 
Biografija: 

U rodnom Mokrinu pohađao je osnovnu školu, gimnaziju je završio u Kikindi i Pančevu, a studije je upisao u Beogradu. Živeo je u Novom Sadu. Pre nego što je postao poznat bavio se raznim poslovima - bio je mornar, radio u lutkarskom pozorištu. Sem pisanja bavio se i slikarstvom, novinarstvom i filmom. Bio je i urednik lista „Ritam“ i Zmajevog „Nevena“, „Dnevnika“ u Beogradu i „Mladog pokolenja“ u Novom Sadu. Pesnik Mika Antić, u jednom razgovoru je rekao da je čitao mnoge pisce i da su na njega svi uticali, ali je malo onih, kako je govorio, koji su mi ostali dobri i večiti prijatelji. U dečjoj literaturi, na primer, kako je govorio, nikad se nije razočarao u Sent Egziperija. U svom delu, Antić, poput Egziperija, pokazuje koliko su vredne male stvari koje odrasli ljudi ne primećuju. On piše o sitnicama koje čoveka okružuju a koje on nije u stanju da primeti opterećen svakodnevnim životnim aktivnostima.U obraćanju deci on kaže „Moje pesme nisu pesme, nego pisma svakome od vas. One nisu u ovim rečima, već u vama, a reči se upotrebljavaju samo kao ključevi, da se otključaju vrata iza kojih neka poezija, već doživljena, već završena, već mnogo puta rečena, čeka zatvorena da je neko oslobodi“. Režirao je filmove „Doručak sa đavolom“, „Sveti pesak“, „Široko je lišće“, „Strašan lav“. Pisao je dramska dela i jedan roto roman.  Za sva dela dobio je mnogobrojna priznanja kao što su: dve „Nevenove“ nagrade, nagradu za životno delo u poeziji za decu, Goranovu nagradu, nagradu Sterijinog pozorišta, Zlatnu arenu za filmski scenario, nagradu Oslobođenja Vojvodine, Orden zasluga za narod.

Izvor: 
Kategorija: 
Nadimak: 
Mika
Lične informacije: 
Srpski pesnik. (14. marta 1932, Mokrin — 24. jun 1986, Novi Sad)
Datum rođenja: 
Monday, March 14, 1932
Mesto rođenja i lokacija: 
Mokrin
Serbia
45° 56' 4.9992" N, 20° 24' 15.9984" E
Datum smrti: 
Tuesday, June 24, 1986
Mesto smrti i lokacija: 
Novi Sad
Serbia
45° 14' 58.794" N, 19° 50' 12.642" E
Pol: 
Мушки
Godina rođenja: 
1932
Država rođenja: 
Srbija

Pages

Subscribe to RSS - Poezija